Περιγραφή

Τι είναι το Κάνοε-Καγιάκ Σπρίντ
Το άθλημα του κάνοε-καγιάκ Σπρίντ διεξάγεται σε επίπεδους αγωνιστικούς στίβους ήρεμων νερών με δύο τύπους σκαφών, το κανό (C) και το καγιάκ (K). Σε ένα κανό, ο αθλητής αγωνίζεται σε όρθια θέση χρησιμοποιώντας ένα κουπί με μία κουτάλα, σε αντίθεση με το καγιάκ όπου ο αθλητής είναι καθιστός και χρησιμοποιεί κουπί με διπλή κουτάλα. Τόσο σε διεθνές όσο και σε εθνικό επίπεδο η αγωνιστική κατηγορία αφορά σε αποστάσεις 200μ, 500μ, 1000μ και 5000μ., τόσο ατομικά όσο και ομαδικά σε ομάδες των τεσσάρων αθλητών/τριων. Κάθε κατηγοριοποίηση γίνεται με βάση τον τύπο του σκάφους, τον αριθμό των αγωνιζομένων ανά σκάφος, το φύλο και την αγωνιστική απόσταση, πράγμα που σημαίνει για παράδειγμα ότι το “C2Α 500m” είναι το διθέσιο κανό Ανδρών 500m.

Στην Παγκόσμια Ομοσπονδία
Οι πρώτοι αγώνες κάνοε-καγιάκ Σπρίντ χρονολογούνται από το 1869 στη Μεγάλη Βρετανία, ενώ οι πρώτοι διεθνείς αγώνες φαίνεται να έχουν διοργανωθεί το 1924 στην Κοπεγχάγη της Δανίας. Το άθλημα κάνει την πρώτη του εμφάνιση στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου το 1936 με εννέα αγωνίσματα ανδρών, ενώ στο Λονδίνο 12 χρόνια αργότερα μειώνεται ο αριθμός στα οκτώ για να διεξαχθεί η πρώτη γυναικεία κατηγορία στο K1 500μ όπου η Δανή αθλήτρια Karen Hoff κερδίζει τον αγώνα. Από τότε το κάνοε-καγιάκ σπριντ έχει συνεχή παρουσία στο Ολυμπιακό Πρόγραμμα. Η κυρίαρχη δύναμη στο σπριντ κανό είναι η Ουγγαρία, που κέρδισε 194 παγκόσμιους τίτλους στην κατηγορία, σχεδόν διπλάσια από την επόμενη υψηλότερη σε κατάταξη Γερμανία (109). Η Katalin Kovács έχει κερδίσει 31 από τους 194 παγκόσμιους τίτλους της Ουγγαρίας στο κανό σπριντ, ρεκόρ που αφορά τα ατομικά αγωνίσματα. Οι επιτυχίες της στα παγκόσμια πρωταθλήματα αφορούν την περίοδο από το 1998έως το 2011, σε οκτώ διαφορετικούς κατηγορίες του καγιάκ. Μεταξύ αυτών είναι και το Κ4Γ 500μ, μια αξιοσημείωτη νίκη το 1999, όταν ήταν μέλος της ομάδας που νίκησε ένα γερμανικό σκάφος με την Birgit Fischer, νικήτρια 11 παγκόσμιων τίτλων στο K4Γ 500m, ρεκόρ για έναν αθλητή σε μια συγκεκριμένη κατηγορία σπριντ.

Στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα η ιστορία του αθλήματος αρχίζει ουσιαστικά το 1987 με την υπουργική απόφαση 4375/20-3-87 που αναθέτει την ανάπτυξη και την εποπτεία του αθλήματος στην Ελληνική Κωπηλατική Ομοσπονδία (Ε.Κ.Ο.Φ.Ν.Σ.) με τη θέσπιση της ειδικής επιτροπής Κάνοε-Καγιάκ. Από το 1987-1990 γίνεται προσπάθεια ανάπτυξης του Κάνοε-Καγιάκ Flatwater με την επιμόρφωση προπονητών-τεχνικών με τη συνεργασία των αναπτυγμένων αθλητικά κρατών, την παραλαβή των πρώτων σκαφών μέσω των διακρατικών συμφωνιών-ανταλλαγών και τη συμμετοχή της Ελλάδας σε Διεθνείς Ρεγκάτες. Το 1990 διοργανώνεται στα Ιωάννινα το Βαλκανικό Πρωτάθλημα με πλήρη επιτυχία. Το 1991 διοργανώνονται οι Μεσογειακοί Αγώνες στα Ιωάννινα καθώς και το 1ο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Κάνοε-Καγιάκ Flatwater. Ταυτόχρονα συγκροτείται η Εθνική Ομάδα Flatwater και ξεκινά με δειλά βήματα η Ελληνική Παρουσία σε μεγάλες διεθνείς διοργανώσεις με συνεχείς επιτυχίες.
Τον Σεπτέμβριο του 1998 με την υπ.αριθμ 20623/30-9-98 απόφαση της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού, αναγνωρίζεται η Ελληνική Ομοσπονδία Κάνοε-Καγιάκ και το άθλημα αποκτά το δικό του σπίτι. Το 2006 στο Ολυμπιακό Κωπηλατοδρόμιο του Σχινιά διοργανώνεται το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κάνοε-Καγιάκ Σπρίντ Εφήβων/Νεανίδων και Νέων.
Κάθε χρόνο διοργανώνονται το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Κάνοε-Καγιάκ Σπρίντ για τις κατηγορίες Ανδρών/Γυναικών, Εφήβων/Νεανίδων και Παίδων/Κορασίδων (15 ετών και άνω) και το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Ανάπτυξης Κάνοε-Καγιάκ Σπρίντ για τις κατηγορίες Παμπαίδων/Παγκορασίδων, Παίδων/Κορασίδων Αρχαρίων και Προαγωνιστική Αγοριών/Κοριτσιών (ηλικίες 8-14ων ετών). Παράλληλα τα σωματεία-μέλη της Ομοσπονδία διοργανώνουν κάθε χρόνο τοπικούς διασυλλογικούς αγώνες υπό την αιγίδα της Ε.Ο.Κ.-Κ.

Η Διεθνή Παρουσία
Η Ελληνική παρουσία σε διεθνείς διοργανώσεις είναι συνεχής με κορυφαίες νίκες την κατάκτηση του χάλκινου μεταλλίου από τον αθλητή Στέφανο Δημόπουλο στο μονοθέσιο Κάνοε C1 1000μ Εφήβων στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Εφήβων/Νεανίδων & U23 το 2016 όπως και του χάλκινου μεταλλίου στο μονοθέσιο κάνοε C1 1000μ Εφήβων στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Εφήβων/Νεανίδων & U23. Αντίστοιχα στις γυναίκες η κατάκτηση του χάλκινου μεταλλίου από την αθλήτρια Αθηνά-Θεοδώρα Αλεξοπούλου στο μονοθέσιο καγιάκ Κ1 500μ Νέων Γυναικών στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Εφήβων/Νεανίδων και Νέων το 2006. Άλλες σημαντικές θέσεις είναι η 4η θέση στο C1Α 1000μ Ανδρών στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ανδρών/Γυναικών το 2006 με τον Ανδρέα Κιλιγκαρίδη, η 4η θέση στο C1E 200μ και στο C1E 500μ στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Εφήβων/Νεανίδων και Νέων το 2016 με τον Στέφανο Δημόπουλο, η 6η θέση στο C1A 500μ στο Παγκόσμιο Κύπελλο το 2012 με τον Ανδρέα Κιλιγκαρίδη, η 7η θέση στο C1A 1000μ στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ανδρών/Γυναικών το 2006 με τον Ανδρέα Κιλιγκαρίδη και η 7η θέση στο Κ1 Νέων 200μ στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Εφήβων/Νεανίδων & U23 το 2010 με τον Μιχάλη Παπασάββα.

Πηγή: αγωνιστικό αρχείο Ε.Ο.Κ.-Κ. 1999-2020

Τι πρέπει να γνωρίζετε για το κάνοε-καγιάκ Σπρίντ:
– Το κάνοε-καγιάκ σπριντ διεξάγεται σε ευθεία διαδρομή, σε ήρεμα νερά, σε τέσσερις αποστάσεις: 200, 500, 1000 και 5000 μέτρα.

– Τα αγωνίσματα διαχωρίζονται σε ατομικά και σε ομαδικά με έως και τέσσερις αθλητές σε ένα σκάφος.

– Τόσο τα κανό όσο και τα καγιάκ αγωνίζονται στην κατηγορία Σπρίντ και τα αποτελέσματα διαχωρίζονται από τον τύπο του σκάφους, τον αριθμό των αγωνιζόμενων στο κάθε σκάφος, το φύλο και την απόσταση. Για παράδειγμα, το K1Α 200μ είναι ένα Μονοθέσιο Καγιάκ Ανδρών που αγωνίζεται στην απόσταση των 200 μέτρων.

– Σε ένα καγιάκ, ο αθλητής είναι καθιστός και χρησιμοποιεί ένα κουπί με διπλή κουτάλα για να προωθεί το σκάφος του προς τα εμπρός τραβώντας με την κάθε κουτάλα το νερό, εναλλάσσοντας τις δύο πλευρές.

– Σε ένα κανό, το κουπί έχει μία μόνο κουτάλα και ο αθλητής είναι σε γονατιστή θέση με ένα γόνατο στο κατάστρωμα και το άλλο πόδι προς τα εμπρός, δίνοντας χώρο στον αθλητή να τραβήξει με το κουπί την προτιμώμενη πλευρά του κανό.

– Στους αγώνες οι στίβοι χωρίζονται σε εννέα διαδρομές και οι θέσεις των αθλητών κατανέμονται τυχαία στις αρχικές (προκριματικές) σειρές. Στη συνέχεια, οι θέσεις που καταλαμβάνουν τα σκάφη στις διαδρομές καθορίζονται από τον χρόνο κατάταξης: στη διαδρομή 5 τοποθετούνται τα ταχύτερα σκάφη, στη συνέχεια αντίστοιχα στη διαδρομή 6, 4, 3, 2, 7, 8, 1 και 9. Εξαίρεση υπάρχει στους Ολυμπιακούς Αγώνες καθώς οι αγώνες διεξάγονται σε οκτώ διαδρομές στις οποίες αγωνίζονται 8 σκάφη με τις ταχύτερες διαδρομές να είναι οι 4 και 5 οι οποίες καταλαμβάνονται από τους γρηγορότερους αθλητές που προκύπτουν από τα αποτελέσματα των προκριματικών σειρών.

– Στην Ελλάδα στους διασυλλογικούς αγώνες και λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαιτερότητα των υδάτινων συνθηκών, οι διαδρομές μπορούν να περιοριστούν και έως 7 διαδρομές σε κάθε σειρά.

Ημερομηνίες Ορόσημα Διεθνώς:
– Ο πρώτος καταγεγραμμένος επίσημος αγώνας στο κάνοε-καγιάκ σπριντ διοργανώθηκε από τον John MacGregor (SCO) στο British Royal Canoe Club (RCC) το 1869.

– Ο διατλαντικός αγώνας ακολούθησε σύντομα με την ίδρυση του Canoe Club της Νέας Υόρκης το 1871.

– Η Ρωσία φιλοξένησε τον πρώτο γυναικείο αγώνα και από τα τέλη του 19ου αιώνα η κατηγορία καθιερώνεται παγκοσμίως.

– Τον Ιανουάριο του 1924 στην Κοπεγχάγη ιδρύεται ο διεθνής οργανισμός για το κάνοε-καγιάκ με την επωνυμία Internationale Repräsentantenschaft Kanusport (IRK).

– Στη συνέχεια, η πρωτεύουσα της Δανίας φιλοξένησε το πρώτο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα στις 19 Αυγούστου 1933.

– Μετά την έγκριση της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής στις 16 Μαΐου 1934, το σπριντ γίνεται ολυμπιακή κατηγορία και κάνει το ντεμπούτο του στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου το 1936.

– Η σύγχρονη Διεθνής Ομοσπονδία Κάνοε (International Canoe Federation) ιδρύθηκε το 1946.

– Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου το 1948 έχουμε την είσοδο των γυναικών στο Σπρίντ με την κατηγορία K1Γ 500m.

– Το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 2010 αποτελεί σημαντικό ορόσημο για το άθλημα, με την ένταξη του C1Γ 200 μέτρων, του αγωνίσματος επίδειξης C2Γ 500m και την ένταξη επτά αγωνισμάτων Paracanoe.

– Η απόσταση 200 μ. εισήχθη στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου το 2012 για τις κατηγορίες K1Α, K1Γ και C1Α.

– Το Ολυμπιακό πρόγραμμα του Sprint ποικίλλει σημαντικά με την πάροδο των χρόνων και έχει αλλάξει και προσαρμοσθεί προκειμένου να βελτιωθεί η παγκόσμια τηλεοπτική του προτίμηση και η συνολική του θέση, καθώς και να μεγιστοποιηθεί η χρήση των τελευταίων εξελίξεων στην τεχνολογία των σκαφών.

– Το πρόγραμμα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2012 στο Λονδίνο και τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο το 2016 συμπεριελάμβανε 12 κατηγορίες, οκτώ για άνδρες και τέσσερις για γυναίκες.

– Το Τόκιο το 2020 θα δει για πρώτη φορά ίσους αριθμούς αγωνισμάτων και ποσοστώσεων για άνδρες και γυναίκες. Αγωνίσματα Γυναικών στο C1 200 και C2 500 θα εισαχθούν, ενώ δεν θα γίνουν τα C1 200 και K2 200 ανδρών.

Ημερομηνίες Ορόσημα στην Ελλάδα:
-1987 Με την υπουργική απόφαση 4375/20-3-87 το άθλημα εντάσσεται στην Ελληνική Κωπηλατική Ομοσπονδία (Ε.Κ.Ο.Φ.Ν.Σ.). Θεσπίζεται ειδική επιτροπή Κάνοε-Καγιάκ για την ανάπτυξη του κάνοε-καγιάκ Σπρίντ.

-1988 Επιμόρφωση προπονητών – τεχνικών σε συνεργασία με Πολωνία. Παραλαβή των πρώτων σκαφών από Βουλγαρία (διακρατικές συμφωνίες ανταλλαγών).

-1989 Συμβολική συμμετοχή στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στη Φιλιππούπολη (Πλόβντιβ Βουλγαρίας).

-1990 Συμμετοχή στη Διεθνή Ρεγκάτα Πλόβντιβ. Επιμόρφωση των πρώτων Εθνικών διαιτητών Κάνοε-Καγιάκ. Συμμετοχή στο έκτακτο Βαλκανικό Συνέδριο του ανάθεσε τη διοργάνωση του Βαλκανικού Πρωταθλήματος 1990 στην Ελλάδα εν όψει και της τελικής διεκδίκησης της Πατρίδας μας των Ολυμπιακών Αγώνων 1996. Ολοκλήρωση της προμήθειας 120 σκαφών μέσω διακρατικών ανταλλαγών και διάθεση στα Σωματεία.

-1990 Διοργάνωση του Βαλκανικού Πρωταθλήματος στα Γιάννενα με πλήρη επιτυχία και με την αμέριστη βοήθεια της Βουλγαρικής Ομοσπονδίας.

-1991 Παραλαβή άλλων 20 σκαφών από Βουλγαρία για τις προπονητικές ανάγκες της Εθνικής μας Ομάδας. Αγορά των πρώτων 12 σκαφών και κουπιών τις αγωνιστικές ανάγκες της Εθνικής Ομάδας από την Δανία. Κατασκευή του στίβου Ιωαννίνων διεθνών προδιαγραφών για τους Μεσογειακούς Αγώνες. Διοργάνωση του 1ου Πανελληνίου Πρωταθλήματος Κάνοε-Καγιάκ Flatwater και της 1ης Πανελλήνιας Συνάντησης Ανάπτυξης Flatwater. Συγκρότηση Εθνικών Ομάδων Ανδρών-Γυναικών και Εφήβων-Νεανίδων. Διοργάνωση των Μεσογειακών Αγώνων στα Ιωάννινα.

-1998 Με την υπ.αριθμ 20623/30-9-98 απόφαση της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού, αναγνωρίζεται η Ελληνική Ομοσπονδία Κάνοε-Καγιάκ και το άθλημα αποκτά το δικό του σπίτι.

-2000 Συμμετέχει για πρώτη φορά Έλληνας αθλητής στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σύδνεϋ το 2000. Πρόκειται για τον Ανδρέα Κιλιγκαρίδη ο οποίος αγωνίζεται στο C1 500μ και C1 1000μ.

-2004 Η μεγαλύτερη Ελληνική αποστολή σε Ολυμπιάδα στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004 με τους αθλητές Ανδρέα Κιλιγκαρίδη στο C1 500μ και C1 1000μ, τον Απόστολο Παπανδρέου στο Κ1Α 500μ και Κ1Α 1000μ, και την Αθηνά-Θεοδώρα Αλεξοπούλου στο Κ1Γ 500μ.

-2006 Διοργανώνεται στο Ολυμπιακό Κωπηλατοδρόμιο του Σχινιά το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κάνοε-Καγιάκ Σπρίντ Εφήβων/Νεανίδων και U23.

-2008 Η Ελλάδα συμμετέχει στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου το 2008 με τον αθλητή Ανδρέα Κιλιγκαρίδη στο C1 500μ καταλαμβάνοντας τη 18η θέση και στο C1 1000μ τη 19η θέση.

Πηγές:
International Canoe Federation, Canoe Sprint Racing
Αρχείο Ε.Ο.Κ.-Κ.